So sánh phong trào Bình dân học vụ (1945 - 1946) và Bình dân học vụ số: sự kế thừa và chuyển hóa trong giáo dục toàn dân

Trong những nỗ lực phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực xã hội, các phong trào giáo dục toàn dân luôn đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia. Tại Việt Nam, Bình dân học vụ giai đoạn (1945 - 1946) được xem là một trong những phong trào giáo dục mang tính lịch sử, xuất hiện trong bối cảnh đất nước vừa giành độc lập với một tiêu mù chữ và nâng cao dân trí để củng cố nền tảng xã hội mới. Trong khi Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và tiến trình chuyển đổi số toàn diện, đặc trưng bởi sự bùng nổ của các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật và điện toán đám mây (Schwab, 2017), phong trào Bình dân học vụ số đang được triển khai nhằm phổ cập năng lực số cơ bản cho toàn dân, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển KT-XH và đáp ứng những biến đổi căn bản trong cách thức con người học tập, làm việc và tham gia vào đời sống xã hội trong kỉ nguyên số. Tại Việt Nam, trước bối cảnh chuyển đổi số, đề án về chuyển đổi số quốc gia (Thủ tướng Chính phủ, 2020) đã đưa ra mục tiêu phát triển năng lực số toàn diện cho người dân với 70% dân số có năng lực số cơ bản vào năm 2030. Tuy hai phong trào hình thành trong những bối cảnh khác nhau, cả hai đều thể hiện nỗ lực vận động giáo dục toàn dân để đáp ứng các yêu cầu phát triển quốc gia. Tuy nhiên, phạm vi lí luận và thực tiễn về mối quan hệ giữa Bình dân học vụ giai đoạn (1945 - 1946) và Bình dân học vụ số, đặc biệt là sự kế thừa tinh thần, giá trị cốt lõi và sự chuyển hóa phù hợp với yêu cầu thời đại vẫn còn thiếu phân tích hệ thống và có chiều sâu trong văn bản nghiên cứu hiện nay. Trên cơ sở đó, nghiên cứu này tập trung so sánh các đặc điểm của Bình dân học vụ giai đoạn (1945 - 1946) và Bình dân học vụ số theo các tiêu chí như mục tiêu chính sách, cơ cấu tổ chức, huy động nguồn lực cộng đồng và mức độ ứng dụng của các phát triển trong quá trình triển khai. Từ đó nghiên cứu hệ thống hóa lại nhận thức về đổ rứt ra các bài học kinh nghiệm lịch