Phát triển vốn tâm lí trong khởi nghiệp cho sinh viên qua giáo dục nhận thức và khai vấn cá nhân: Một nghiên cứu bán thực nghiệm hỗn hợp

Trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu và hội nhập quốc tế, khởi nghiệp sáng tạo được xem là động lực cốt lõi thúc đẩy sự phát triển của mỗi quốc gia. Tại Việt Nam, hệ sinh thái khởi nghiệp đang diễn ra sôi nổi với sự hỗ trợ mạnh từ các chính sách quốc gia, tuy nhiên một tồn tại lớn là tỉ lệ khởi nghiệp thành công thực tế chỉ đạt ở mức giới hạn (Huỳnh Văn Sơn, 2023). Sự thất bại này không chỉ xuất phát từ sự thiếu hụt kiến thức quản trị hay rào cản tài chính mà nguyên nhân sâu xa nằm ở việc người trẻ chưa được chuẩn bị kĩ lưỡng nguồn lực tâm lí để đối diện với nghịch cảnh và sự không chắc chắn của thị trường (Nguyễn Quang Huy, 2020). Khắc phục rào cản này, vốn tâm lí đóng vai trò như một nguồn năng lượng nội sinh quan trọng giúp sinh viên vượt qua khó khăn, duy trì động lực và gia tăng khả năng thành công (Huỳnh Văn Sơn và cộng sự, 2025). Vốn tâm lí (Psychological Capital - PsyCap) được Luthans và cộng sự định nghĩa là trạng thái phát triển tâm lí tích cực của một cá nhân. Tổng quan các nghiên cứu trên thế giới cho thấy vốn tâm lí trong khởi nghiệp bao gồm 4 thành tố cốt lõi: niềm tin vào năng lực bản thân (Self-efficacy), sự hi vọng (Hope), sự kiên cường (Resilience) và sự lạc quan (Optimism) (Luthans và cộng sự, 2007; Avey và cộng sự, 2011). Nhiều công trình quốc tế đã chứng minh giáo dục khởi nghiệp có thể tác động tích cực đến vốn tâm lí nếu