Nghiên cứu chế tạo vật liệu gamma oxit nhôm từ bùn đỏ Tây Nguyên ứng dụng hấp phụ Pb(II) trong môi trường nước

Bùn đỏ là bã thải của quá trình tinh chế nhôm từ quặng boxit theo công nghệ Bayer. Trên thực tế cứ sản xuất 1 tấn Al2O3 từ quặng bauxit thì đồng thời thải ra 1,5 tấn bùn đỏ. Loại bùn thải này có độ pH cao (11-13) và các oxit kim loại như oxit sắt, oxit nhôm, oxit silic… có ảnh hưởng xấu đến môi trường sinh thái và con người [1]. Bùn đỏ Tân Rai (Tây nguyên) theo ước tính khoảng 50 năm nữa sẽ có khoảng 1,15 tỷ tấn trên vùng đất Tây Nguyên, như vậy với mức độ ô nhiễm rất cao nó sẽ ảnh hưởng đến môi trường sống nơi đây nếu không có những biện pháp xử lý triệt để. Trên thế giới và ở Việt nam thì bùn đỏ đã được xử lý với nhiều phương pháp như xử lý độ kiềm cao bằng trung hòa, sử dụng axit, nước biển, hay thạch cao phế thải (gypsum) [2,3,4]. Nghiên cứu biến tính, tận dụng các oxit kim loại có trong thành phần bùn đỏ thành vật liệu xử lý môi trường như sản xuất vật liệu từ tính có cấu trúc nano dựa vào Fe hóa trị 0 lấy từ bùn đỏ và methanol được phủ bởi cacbon nanofiber và nanotube [2,5], thu hồi oxit nhôm và oxit sắt từ bùn đỏ bằng cách khử sắt oxit sắt về Fe, đồng thời đồng kết tủa tạo thành canxi silicat, nhôm aluminat, kết quả phân tích cho thấy lượng nhôm thu hồi được đến 89,71%, sắt thu hồi được 60,76% [6], tách nhôm oxit trong bùn đỏ chế tạo vật xử lý Asen trong nước [7,8], chế tạo vật liệu zeolit từ bùn đỏ xử lý ion NH4+, NO2- trong nước [9,10]. Trong thành phần bùn đỏ hàm lượng oxit nhôm chiếm khoảng 13 % đến 30% tùy thuộc vào quy trình công nghệ tinh chế nhôm từ quặng bauxit, nếu được tách và biến tính sang các dạng boemit, gamma oxit nhôm có thể sử dụng làm vật liệu hấp phụ xử lý một số kim loại khác trong nước [11,12,13]. Chính vì vậy, trong nghiên cứu này bùn đỏ Tây Nguyên đem tách