Bối cảnh lý luận, đặc điểm quy luật và giá trị thực tiễn của mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất chất lượng mới và quan hệ sản xuất kiểu mới

Trong bối cảnh thế giới đầy biến động và cuộc cách mạng khoa học công nghệ đang diễn ra mạnh mẽ, sự đột phá về chất của lực lượng sản xuất cùng với sự điều chỉnh thích ứng của quan hệ sản xuất trở thành vấn đề cốt lõi trong tiến trình hiện đại hóa kiểu Trung Quốc. Khái niệm “lực lượng sản xuất chất lượng mới” lấy đổi mới khoa học - công nghệ làm chủ đạo, nâng cao mạnh mẽ năng suất các nhân tố tổng hợp, hình thành một hình thái lực lượng sản xuất tiên tiến, qua đó đòi hỏi xây dựng quan hệ sản xuất kiểu mới phù hợp. Theo nguyên lý của chủ nghĩa Mác, hai phạm trù này tồn tại trong mối quan hệ biện chứng thống nhất: Lực lượng sản xuất chất lượng mới thúc đẩy hình thành quan hệ sản xuất kiểu mới; ngược lại, quan hệ sản xuất được điều chỉnh chủ động sẽ tác động trở lại, thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển. Tuy nhiên, thực tiễn hiện nay cho thấy các rào cản về cơ chế thể chế truyền thống, sự bất cập trong phân bổ nguồn lực thị trường, hạn chế về sở hữu trí tuệ và các mâu thuẫn cấu trúc như “khoảng cách số”, “điểm nghẽn đổi mới” đang kìm hãm sự phát triển của lực lượng sản xuất chất lượng mới. Việc nghiên cứu quy luật biện chứng của mối quan hệ này có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, góp phần hóa giải các hạn chế trong việc tiếp cận công nghệ tiên tiến từ bên ngoài, tháo gỡ rào cản thể chế nội địa, đồng thời xây dựng hệ thống lý luận kinh tế chính trị xã hội chủ nghĩa đặc sắc Trung Quốc và giải mã cơ sở lý luận của phát triển kinh tế Trung Quốc trong thời đại mới