Đặc điểm không gian-thời gian và xu thế của các cực đoan nhiệt tại tỉnh Lào Cai, Việt Nam

Các hiện tượng nhiệt độ cực đoan là một trong những biểu hiện đáng kể nhất của biến đổi khí hậu, gây ra những rủi ro ngày càng tăng đối với sức khỏe con người, nông nghiệp và các hoạt động kinh tế - xã hội. Nghiên cứu này phân tích các đặc điểm và xu hướng dài hạn của các hiện tượng nhiệt độ cực đoan tại khu vực Lào Cai, miền Bắc Việt Nam, trong giai đoạn 1975 - 2024, sử dụng dữ liệu nhiệt độ tối cao hàng ngày từ các trạm quan trắc khí tượng. Sự xuất hiện của các ngày nắng nóng và các đợt nắng nóng được xác định dựa trên các chỉ số theo ngưỡng và tiêu chí về số ngày liên tiếp. Kết quả cho thấy sự gia tăng rõ rệt của các hiện tượng nhiệt độ cực đoan, với sự gia tăng đáng kể về tần suất, cường độ và thời gian kéo dài của các ngày nắng nóng và các đợt nắng nóng, đặc biệt ở các khu vực có độ cao thấp. Ngược lại, các trạm nằm ở độ cao trên 900 m có số ngày nắng nóng tối thiểu, cho thấy ảnh hưởng mạnh mẽ của địa hình đến sự phân bố không gian của các hiện tượng nhiệt độ cực đoan. Các hiện tượng nhiệt độ cực đoan thể hiện tính mùa rõ rệt, xảy ra chủ yếu trong mùa nóng từ tháng 5 đến tháng 9. Những phát hiện này chứng minh rằng các vùng núi như Lào Cai đang ngày càng bị ảnh hưởng bởi nắng nóng cực đoan và cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho việc đánh giá rủi ro nắng nóng và lập kế hoạch thích ứng với biến đổi khí hậu