Biến động lượng mưa và các hiện tượng giáng thủy cực đoan dưới tác động của biến đổi khí hậu: Nghiên cứu điển hình tại tỉnh Phú Thọ, Việt Nam

Nghiên cứu khảo sát biến động lượng mưa tại tỉnh Phú Thọ, Việt Nam, tập trung vào tổng lượng mưa năm, tần suất ngày mưa lớn (≥ 50 mm/ngày) và ngày mưa rất lớn (≥ 100 mm/ngày), cùng với các đặc trưng mùa mưa, sử dụng dữ liệu lượng mưa ngày từ năm 1995 đến năm 2024. Xu thế và biến động lượng mưa được phân tích bằng các phương pháp thống kê, bao gồm kiểm định Mann–Kendall và bộ ước lượng độ dốc Sen. Kết quả cho thấy xu thế tổng lượng mưa năm nhìn chung là yếu và có tính dị thể không gian-thời gian. Ngược lại, các tín hiệu biến đổi khí hậu rõ rệt thể hiện ở sự gia tăng cường độ mưa và các hình thái thời tiết cực đoan. Các sự kiện mưa lớn và mưa rất lớn đóng góp một phần không cân xứng lớn vào tổng lượng mưa năm, đặc biệt ở địa hình đồi núi, mặc dù tần suất của chúng tương đối thấp. Hơn nữa, những thay đổi về thời gian mùa mưa vẫn còn hạn chế, cho thấy các tác động khí hậu gần đây chủ yếu biểu hiện thông qua cường độ mưa gia tăng hơn là sự thay đổi về tính mùa vụ. Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng ngày càng tăng của các sự kiện mưa cực đoan đối với quản lý rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu tại tỉnh Phú Thọ.