Thiết kế video bài toán thực tiễn trong dạy học diện tích hình phẳng lớp 5 theo hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề toán học

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học – công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin (CNTT) và truyền thông, giáo dục đang đứng trước những cơ hội và thách thức lớn. Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư với đặc trưng số hóa, trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và giao tiếp. Việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng hiện đại, phát huy tính tích cực và năng lực (NL) vận dụng kiến thức vào thực tiễn của học sinh (HS) là yêu cầu cấp thiết. Chủ trương này đã được khẳng định rõ tại Nghị quyết số 29-NQ/TW (Hội nghị Trung ương 8 khóa XI), đổi mới phương pháp dạy và học là nhiệm vụ chiến lược hàng đầu. Yêu cầu đặt ra là phải chuyển dịch từ lối truyền thụ kiến thức thụ động sang phát triển năng lực, tư duy sáng tạo của HS trên nền tảng ứng dụng CNTT hiện đại, qua đó khắc phục triệt để tình trạng ghi nhớ máy móc [1]. Trong chương trình môn Toán lớp 5, nội dung diện tích các hình phẳng ở lớp 5 có tính ứng dụng thực tế cao. Tuy nhiên, trong thực tế dạy học, HS thường gặp khó khăn trong việc hình dung và vận dụng công thức vào các tình huống thực tiễn. Vì thế, sử dụng video bài toán thực tiễn trong dạy học môn Toán thúc đẩy quá trình cảm thụ kiến thức của HS thông qua hình ảnh trực quan, giúp các em dễ dàng hình dung và giải quyết các vấn đề thực tiễn. Đồng thời, công cụ này còn hỗ trợ đắc lực cho giáo viên (GV) trong việc tối ưu hóa các phương pháp dạy học, tạo môi trường học tập linh hoạt và hấp dẫn hơn. Với những tác động tích cực mà video bài toán thực tiễn mang lại, việc nghiên cứu và đưa phương tiện này vào giảng dạy là việc làm cần thiết nhằm nâng cao năng lực giải quyết vấn đề toán học (NL GQVĐTH) cho người học. Tuy nhiên, nguồn học liệu video về bài toán thực tiễn diện tích hình phẳng cho HS lớp 5 còn khá hạn chế, chưa đảm bảo tính sư phạm đồng bộ. Xuất phát từ thực tiễn đó, chúng tôi đã đề xuất nghiên cứu về: “Thiết kế video bài toán thực tiễn trong dạy học diện tích hình phẳng lớp 5 theo hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề toán học”