Andragogy trong đào tạo tại nơi làm việc: tổng quan lý thuyết và gợi ý cho Việt Nam

Trong bối cảnh Việt Nam đang trải qua quá trình chuyển đổi kinh tế nhanh chóng, nâng cao chất lượng đào tạo tại nơi làm việc dựa trên các tiếp cận học tập người trưởng thành trở nên cấp thiết. Bài tổng quan khái niệm này phân tích mức độ phù hợp và khả năng ứng dụng của Andragogy – lý thuyết nền tảng do Malcolm Knowles phát triển – trong các doanh nghiệp Việt Nam. Nghiên cứu tiến hành tìm kiếm tài liệu có hệ thống trên các cơ sở dữ liệu Scopus, Web of Science, ERIC và Google Scholar (giai đoạn 2021–2025), đồng thời thẩm định chất lượng theo tiêu chí nhất quán với PRISMA (tính minh bạch phương pháp, tình trạng bình duyệt và khả năng tái lập). Kết quả tổng hợp cho thấy, trên phạm vi quốc tế, các thiết kế đào tạo theo Andragogy giúp gia tăng đáng kể mức độ tham gia, sự hài lòng và khả năng chuyển giao học tập; trong khi đó, tại Việt Nam, việc áp dụng vẫn còn hạn chế do ảnh hưởng của văn hóa thứ bậc, ràng buộc về nguồn lực và sự chênh lệch về mức độ sẵn sàng của tổ chức. Để giải quyết khoảng trống này, nghiên cứu xây dựng một bản đồ nhân quả giả định về rào cản, yếu tố trung gian và cơ hội, đồng thời đề xuất một khung khái niệm ba cấp độ (chính sách – tổ chức – giảng viên/người học). Đóng góp của nghiên cứu bao gồm: (1) lý thuyết – làm rõ cách các yếu tố văn hóa và cấu trúc chi phối việc chuyển giao Andragogy vào bối cảnh ngoài phương Tây; (2) thực tiễn – đề xuất khung khái niệm giúp nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp điều chỉnh chính sách khuyến khích, nâng cao mức độ sẵn sàng và phát triển năng lực giảng viên; và (3) phương pháp – nhấn mạnh nhu cầu thực hiện nghiên cứu dọc, so sánh liên ngành thay vì chỉ dừng lại ở các nghiên cứu mô tả. Việc triển khai Andragogy theo cách tiếp cận tuần tự và phù hợp với bối cảnh sẽ là chìa khóa để xây dựng lực lượng lao động Việt Nam linh hoạt, có động lực và năng lực cạnh tranh toàn cầu.