Ứng dụng mô hình TOE-TAM-TPB trong phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định ứng dụng công nghệ đột phá tại doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam

Cùng với xu hướng toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, việc ứng dụng các công nghệ đột phá (disruptive technologies) đã trở thành yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp bán lẻ duy trì lợi thế cạnh tranh và hướng tới phát triển bền vững. Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, chuỗi khối, IoT... mang lại cơ hội tối ưu hóa quy trình vận hành và nâng cao trải nghiệm khách hàng, tạo ra giá trị mới trong ngành bán lẻ. Tại Việt Nam, tốc độ tăng trưởng doanh số bán lẻ trung bình 11,20%/năm giai đoạn 2011-2020 (Viện nghiên cứu chiến lược - Bộ Công Thương, 2024) và doanh thu năm 2024 đạt 6.931 nghìn tỷ đồng, tăng 9% so với năm trước (Tổng cục thống kê, 2025) phản ánh tiềm năng lớn của thị trường. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp bán lẻ nội địa vẫn chưa theo kịp quá trình chuyển đổi số, đối mặt với không ít thách thức trong việc ứng dụng thành công công nghệ mới (Đinh Mỹ Loan et al., 2022). Mặc dù tiềm năng và nhu cầu đổi mới công nghệ là rõ rệt, đa số doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam gặp khó khăn trong triển khai công nghệ đột phá vào thực tiễn hoạt động. Nhiều rào cản bên trong và bên ngoài doanh nghiệp đã được chỉ ra: thiếu tầm nhìn và sự cam kết hỗ trợ từ lãnh đạo cấp cao, chi phí đầu tư lớn, nguồn nhân lực số hạn chế về kỹ năng (Awa et al., 2015), cũng như những quan ngại về bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư, sự phức tạp trong tích hợp công nghệ mới với hệ thống hiện có và sự chưa hoàn thiện của hệ sinh thái công nghệ hỗ trợ. Xuất phát từ thực tiễn và những khoảng trống nghiên cứu nêu trên, nghiên cứu này được thực hiện nhằm phân tích một cách toàn diện các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình ứng dụng công nghệ đột phá trong hệ thống bán lẻ Việt Nam thông qua việc tích hợp ba khung lý thuyết TOE, TAM và TPB.