Tính chất kháng viêm, độc tế bào in vitro và định lượng tổng triterpenoid trong lá Gymnosporia chevalieri Tard

Đặt vấn đề: *Gymnosporia chevalieri* là một loài bản địa của Việt Nam, thuộc chi *Gymnosporia*, được biết đến với các đặc tính kháng viêm và gây độc tế bào tiềm năng. Mục tiêu: Nghiên cứu này báo cáo kết quả sàng lọc *in vitro* các đặc tính kháng viêm, gây độc tế bào và định lượng tổng triterpenoid của dịch chiết lá từ *G. chevalieri*. Vật liệu và phương pháp: Lá *G. chevalieri* được thu hái từ huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị, Việt Nam. Quy trình chiết xuất bao gồm ngâm chiết ở nhiệt độ phòng và phân bố lỏng-lỏng. Hoạt tính kháng viêm được đánh giá bằng cách đo sự ức chế sản xuất nitric oxide (NO) trong tế bào RAW 264.7. Hoạt tính kháng ung thư được đánh giá bằng phương pháp quang phổ với thuốc nhuộm Sulforhodamine B (SRB). Định lượng triterpenoid bằng UV-Vis. Kết quả và kết luận: Dịch chiết methanol thể hiện tác dụng ức chế sản xuất NO với giá trị IC50 là 69,57 ± 2,46 µg/mL. Dịch chiết n-hexane thể hiện hoạt tính kháng viêm mạnh nhất với giá trị IC50 là 46,92 ± 2,07 µg/mL. Dịch chiết methanol thể hiện hoạt tính ức chế mạnh mẽ đối với các dòng tế bào ung thư HepG2 (ung thư biểu mô gan người), A549 (ung thư biểu mô phổi người) và MCF7 (ung thư biểu mô vú người); với giá trị IC50 lần lượt là 2,12 ± 0,16, 4,78 ± 0,74 và 28,79 ± 4,21 µg/mL. Dịch chiết n-hexane thể hiện tác dụng ức chế đáng kể nhất đối với các dòng tế bào này, với giá trị IC50 lần lượt là 14,11 ± 2,52; 27,74 ± 3,77 và 18,32 ± 1,77 µg/mL. Dịch chiết n-hexane chứa lượng triterpenoid cao nhất với giá trị tương đương 629,76 ± 13,13 mgUA/g dịch chiết