Đánh giá hiệu quả của xét nghiệm AFB nhuộm soi so với GeneXpert MTB/RIF và PCR định lượng trong chẩn đoán lao tại Bệnh viện Đại học Y Dược Huế

Bối cảnh: Bệnh lao (TB) vẫn là một thách thức lớn đối với sức khỏe toàn cầu, với việc chẩn đoán sớm và chính xác là rất quan trọng để kiểm soát bệnh hiệu quả. Kính hiển vi nhuộm trực khuẩn kháng cồn kháng axit (AFB) truyền thống có độ nhạy hạn chế, đặc biệt trong các trường hợp âm tính với nhuộm. Sự ra đời của các kỹ thuật phân tử, như xét nghiệm GeneXpert MTB/RIF và PCR thời gian thực, đã cải thiện đáng kể việc phát hiện nhanh Mycobacterium tuberculosis (MTB) và kháng rifampicin. Phương pháp: Tổng cộng 368 bệnh nhân nghi ngờ mắc bệnh lao (TB) đã được phân tích bằng ba phương pháp chẩn đoán: kính hiển vi nhuộm AFB, GeneXpert MTB/RIF và PCR thời gian thực. Các mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân được thu thập từ nhiều khoa bệnh viện và được phân loại theo đặc điểm nhân khẩu học. Nhuộm AFB được thực hiện bằng phương pháp nhuộm Ziehl-Neelsen, trong khi GeneXpert MTB/RIF và PCR thời gian thực được tiến hành theo quy trình của nhà sản xuất. Độ nhạy, độ đặc hiệu và tỷ lệ dương tính của mỗi phương pháp chẩn đoán đã được so sánh để đánh giá hiệu quả của chúng trong việc phát hiện các trường hợp mắc bệnh lao. Kết quả: Một nghiên cứu tiền cứu tại Bệnh viện Đại học Huế (2023-2024) đã so sánh các phương pháp chẩn đoán lao ở 368 bệnh nhân. Kính hiển vi nhuộm AFB chỉ phát hiện được 7,6% trường hợp, trong khi GeneXpert MTB/RIF và PCR thời gian thực lần lượt xác định được 6,3% và 20,5%. GeneXpert cho thấy độ nhạy/độ đặc hiệu 100%, vượt trội so với AFB (độ nhạy 10%) và PCR (độ nhạy 82,1%, độ đặc hiệu 100%). Hầu hết các trường hợp nằm ở khoa hô hấp (18,4%) và khoa bệnh truyền nhiễm (16,1%). Kết luận: Các phát hiện nhấn mạnh vai trò quan trọng của các phương pháp phân tử như GeneXpert và PCR trong việc cải thiện phát hiện lao và thúc đẩy việc tích hợp chúng vào sàng lọc thường quy để tối ưu hóa chẩn đoán và điều trị sớm