Tác động ngược của kiểm tra đánh giá đến việc dạy học tiếng Anh trong các trường đại học Việt Nam

Tác động ngược của kiểm tra đánh giá - tức ảnh hưởng của kiểm tra đánh giá đối với dạy và học - giữ vai trò then chốt trong việc định hình giảng dạy tiếng Anh như ngoại ngữ ở bậc đại học tại Việt Nam. Bài viết này sử dụng phương pháp tổng quan tường thuật để tìm hiểu: (1) tác động của các bài thi mang tính quyết định đối với giảng dạy, (2) nhận thức của giảng viên và sinh viên, và (3) các chiến lược nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của bài thi mang tính quyết định. Kết quả cho thấy ảnh hưởng của các bài thi mang tính quyết định khá phức tạp và phụ thuộc bối cảnh: nếu thiết kế phù hợp, bài thi có thể hỗ trợ học tập; ngược lại, bài thi không lồng ghép tốt các kỹ năng dễ làm thu hẹp nội dung giảng dạy và giảm năng lực giao tiếp của người học. Những thách thức chính gồm mâu thuẫn giữa nhu cầu luyện thi và giảng dạy theo định hướng giao tiếp, thiếu tích hợp kỹ năng sản sinh khi đánh giá, hạn chế về năng lực đánh giá của giảng viên, ít chú trọng tiếng nói sinh viên và thiếu nghiên cứu dài hạn về tác động ngược. Bài viết đề xuất mô hình khái niệm liên kết thiết kế đề thi, vai trò giảng viên, quản lý cơ sở và áp lực chính sách, đồng thời nhấn mạnh các chiến lược: bồi dưỡng giảng viên, tham gia thiết kế đề thi, tích hợp kỹ năng sản sinh, và tăng cường hợp tác ba bên giữa nhà trường, nhà hoạch định chính sách và nhà nghiên cứu.