Thực trạng và yếu tố liên quan đến bán kháng sinh không kê đơn tại các cơ sở bán lẻ thuốc tư nhân ở Hà Nội sử dụng phương pháp đóng giả khách hàng

Đánh giá tỷ lệ bán kháng sinh không kê đơn, thực hành tư vấn và các yếu tố liên quan đến hành vi bán kháng sinh không kê đơn tại các cơ sở bán lẻ thuốc tư nhân (CSBLTTN) ở Hà Nội năm 2024. Nghiên cứu mô tả cắt ngang được tiến hành trên 398 CSBLTTN được chọn ngẫu nhiên phân tầng tại 4 quận/huyện của Hà Nội từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2024. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ bán kháng sinh không kê đơn là 70,6%, trong đó tỷ lệ này cao hơn ở ngoại thành (76,3% so với 65,0%; p = 0,014), tại nhà thuốc bán kháng sinh ít hơn quầy thuốc (63,0% so với 78,3%; p = 0,001) và tại các cơ sở không tư vấn (74,7% so với 54,9%; p < 0,001). Chỉ 7,1% cơ sở hỏi về đơn thuốc và 34,9% hướng dẫn sử dụng sau bán. Hồi quy logistic đa biến xác định các yếu tố liên quan độc lập: tuổi người bán (aOR = 1,04; KTC 95%: 1,011,08; p = 0,018), vị trí ngoại thành (Aor = 1,41; KTC 95%: 1,121,78; p = 0,003), loại hình nhà thuốc (aOR=0,56; KTC 95%: 0,34-0,91; p = 0,019) và không tư vấn (aOR = 0,38; KTC 95%: 0,220,65; p < 0,001). Do đó, cần đề xuất biện pháp cải thiện thực hành bán kháng sinh không kê đơn tại các CSBLTTN ở Hà Nội, đặc biệt cần tăng cường giám sát theo tiêu chuẩn GPP, đào tạo dược sĩ và nâng cao nhận thức cộng đồng