Mâu thuẫn và xung đột giữa các tổ chức truyền giáo trong quá trình hoạt động tại Việt Nam thế kỉ XVII-XVIII

Trong quá trình mở rộng ảnh hưởng ra khu vực Đông Nam Á từ thế kỷ XVI, các tổ chức truyền giáo châu Âu như Dòng Tên, Dòng Dominican, Dòng Franciscan và Hội thừa sai Paris đã nhanh chóng thiết lập cơ sở truyền đạo tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Khi du nhập vào Việt Nam từ thế kỷ XVII, các tổ chức này không chỉ mang theo sứ mệnh tôn giáo mà còn gắn liền với quyền lợi của quốc gia, giáo hội và ảnh hưởng văn hóa. Trong bối cảnh Việt Nam tồn tại sự phân hóa chính trị sâu sắc giữa Đàng Trong và Đàng Ngoài, hoạt động truyền giáo buộc các tổ chức phải lựa chọn những chiến lược riêng nhằm giành chỗ đứng và mở rộng ảnh hưởng. Sự khác biệt về phương pháp truyền giáo, như xu hướng hội nhập văn hóa của Dòng Tên so với cách tiếp cận nhấn mạnh giáo lý thuần túy của Dòng Dominican và Hội Thừa sai Paris, cùng với tham vọng kiểm soát địa bàn truyền đạo, đào tạo giáo sĩ bản xứ và khẳng định vị thế đối với Giáo hội Roma, đã làm nảy sinh và gia tăng các mâu thuẫn giữa các tổ chức truyền giáo. Trên cơ sở kế thừa các công trình nghiên cứu liên quan, bài nghiên cứu này vận dụng tổng hợp các phương pháp lịch sử, logic, so sánh, đối chiếu, phân tích và tổng hợp nhằm làm rõ bản chất, nguyên nhân và diễn biến của những mâu thuẫn, xung đột giữa các tổ chức truyền giáo tại Việt Nam trong thế kỷ XVII–XVIII.